Instalacja w domu - Sterbox

STERBOX
Przejdź do treści

Instalacja w domu

Opisy
Jak wykonać instalację elektryczną w domu, aby był "inteligentny"?
Układać kable? A może urządzenia bezprzewodowe? Poniżej przedstawię wady i zalety obu rozwiązań: (zalety, wady)
Przewodowe
Bezprzewodowe
Układanie przewodów jest możliwe w nowych lub remontowanych pomieszczeniach.
Można użyć w nowych lub istniejących instalacjach. Choć należy zwrócić uwagę że i tak będziemy musieli dokonać przeróbek instalacji.
Instalacja przewodów przygotowana pod inteligentny budynek jest zawyczaj tańsza w wykonaniu. Używamy wtedy jako części kabli np. UTP które sa tańsze co najmniej o połowę od kabli energetycznych.
Odbiorniki i nadajniki użyte do sterowania trzeba schować w puszkach instalacyjnych, dziś puszki rozgałęźne są zagipsowane, będą potrzebne prace malarskie.

Niektóre urządzenia zasilane są z baterii. Wymiana jest kłopotliwa, a zużycie może nastąpić w najbardziej niekorzystnym momencie
Transmisja rozkazów jest bezawaryjna i pewna w 100%. Brak możliwości ingerencji z zewnątrz. Brak możliwości "podsłuchu".
Pasma częstotliwości przeznaczone do sterowania (ISM) są pasmami ogólnodostępnymi. W gęstej zabudowie są dość zatłoczone. Rozkazy pomimo stosowania protokołów z potwierdzeniem mogą nie dochodzić do odbiorników. Mimo stosowania szyfrowania istnieje możliwość ingerencji (co najmniej skutecznego zakłócenia transmisji) i podsłuchu.
Mimo nakładów na przewody, cały system jest tańszy.
Każdy element systemu musi posiadać nadajnik i odbiornik systemu, powoduje to podniesienie kosztów. Dodatkowo, choć może wydawać się to niewielkim poborem mocy, każdy nadajnik lub odbiornik pobiera moc elektryczną.
Jak w takim razie wykonać instalację przewodową?
Przedstawię dość prosty przepis:

  1. Ustalmy miejsce (szafkę sterowniczą) gdzie umieścimy serce naszego systemu, obok umieśćmy szafkę z zabezpieczeniami (tablicę rozdzielczą). Taki podział umożliwi rozdział instalacji 230VAC i 12VDC.
  2. Puszki instalacyjne w których są wyłączniki (a więc te które są umieszczane na wysokości dostepnej dla rąk stojącego człowieka) łaczymy kablem UTP (lub lepiej STP (FTP) lub YTKSY 3x2x0,5ekw) z "sercem".
  3. Puszki niskie w których umieszczane są gniazda łączymy z szafką z zabezpieczeniami odpowiednimi do obciążenia kablami energetycznymi (np: YDY3x2,5). Nalepiej gdy każde pomieszczenie posiada własne zabezpieczenie. Łatwo wtedy umieścić przekażnik (bądź stycznik) wyłączajacy odbiorniki podłączone do gniazd. Oczywiście obwodów w pomieszczeniu może być więcej. Szczególnie polecane jest to do pomieszczeń w których są odbiorniki wymagające większej mocy (łazienki, kuchnie). Innym rozwiązaniem jest zastosowanie głębokich puszek, poprowadzenie do nich również kabla UTP i stosowanie przekaźników pod gniazdami.
  4. Gdy chcemy jednocześnie sterować bezpieczeństwem i dostępem, poprowadźmy kable UTP do drzwi, okien itd. Bedzięmy mogli sterować zamkami, żaluzjami i odczytywać stan drzwi i okien.
  5. Poprowadźmy kable UTP do kotła CO, do zaworu głównego wody, do zaworu przed wyjściem rury wodociagowej na zewnątrz. do szafki na zewnątrz budynku w której będziemy mogli zainstalować zawory do podlewania.  Uzyskamy mozliwość sterowania ogrzewaniem, zabezpieczenia domu przed wypływem wody na podłogę, ochrony rur zewnetrznych przed zamarznieciem, sterowania podlewaniem.
  6. Przewód do miejsca w którym umieścimy czujnik dnia, temperatury i wilgotności zewnętrznej. Uzyskamy mozliwość sterowania oświetleniem w zależności od oświetlenia słonecznego, sterowania instalacją przeciwzamarzaniową, ogrzewaniem.
  7. Oświetlenie 230VAC poprowadźmy od szafki z zabezpieczeniami (w której można umieścic przekaźniki sterowane z wyjść OC) .
  8. Możemy zaplanować dodatkowe oświetlenie niskonapięciowe (np:12VDC) które łatwo będzie mogło służyć jako awaryjne zasilane z akumulatora. Jeśli na to się zdecydujemy w szafce "serca" musi się znaleźć miejsce na akumulator.
Przy takim wykonaniu instalacji co najmniej 2/3 instalacji będzie wykonana kablami niskonapięciowymi. Pamiętajmy że instalację energetyczną napięcia 230V musi wykonać fachowiec uprawniony do takich prac. Uzyskamy dom który w przyjazny sposób będzie dbał o naszą wygodę oraz energooszczędny.

Bardzo ważne: pamiętajmy aby przewody niskonapięciowe nie prowadzić równolegle (tą samą bruzdą lub tą samą rurką instalacyjną) z kablami energetycznymi 230/400V.


Kable telekomunikacyjne i teleinformatyczne.
Kable niskonapieciowe prowadzimy od punktu (puszki instalacyjnej) do szafki sterowniczej. Gdy łaczymy RS485 niezbędny jest kabel parowany YTKSY lub UTP czy też STP (skrętka), gdy LAN - skrętka typu UTP, FTP czy też STP. Dla jasności, po kablu UTP można połaczyć RS485, a kable YTKSY choć nie są do tego przeznaczone od biedy mogą służyć do sieci LAN.

Pewną "sztuką" jest tzw. rozparowanie kabla.

Kolejność par i ich kolory.
  1. Aby rozparować kabel należy zdjąć zewnętrzną oponę na długości około 10cm. Pod oponą może znajdować się owijka z przeźroczystego tworzywa którą należy usunąć.
  2. Każda para składa się z dwóch żył. Żyła 1 )żyła "a") w parze ma kolor biały (w UTP z kolorową żyłką), druga (żyła "b") ma kolor zależny od pary. Dla pierwszej pary jest niebieska, dla drugiej pomarańczowa (żółta), dla trzeciej zielona a dla czwartej brązowa. Po zdjęciu izolacji według punktu 1 pary wyraźnie będą widoczne. Gdy nie używamy ich do LAN nie skaracajmy ich. Jesli pary posiadają małe skręcenie, mogą się rozsypać. Proponuję "dokręcenie", tak aby zabezpieczyć pary.
  3. Pary których nie użyjemy - nie skracajmy, zwińmy je w krąg. Przewody podłączane do zacisków skróćmy na pożądaną długość.
Kable w szafce sterowniczej możemy podłączać bezpośrednio do złącz urządzeń lecz o wiele praktyczniej jest je podłączyć do zacisków pośrednich. Dopiero od tych zacisków pojedyńczymi przewodami (lub parami dla RS485 lub LAN) podłączamy do złącz urzadzeń.

Do łączenia przewodów UTP, YTKSY, YDY o średnicach żył do 0,6, schodzących z instalacji, najpraktyczniejsze jest zastosowanie listew LSA_PLUS lub ich odpowiedników. Jest to tania (listwa na 20 żył to wydatek ~5zł)  i szybka metoda łączenia. Do zaciskania przewodów potrzebne jest specjalne narzędzie ("wciskacz LSA", "nóż LSA"~30zł).

Inne przydatne elementy instalacji.
Najpoważniejszym problemem jest dołączenie zasilania kablami o  niewielkiej średnicy żył. Gdy zastosowany zasilacz ma dużą wydajność  prądową (gdy jest to akumulator to wydajność jest rzędu setek amperów),  zwarcie spowoduje uszkodzenie kabla. Należy zastosować rozdział  zasilania z zabezpieczeniami. Wartość prądu zabezpieczanego powinna być  dobrana do odbiornika i średnicy żył przewodów. Dla kabli UTP/YTKSY nie  powinno to być więcej niż 0,5A. Można użyć w tym celu np. płytek zaciskowych RaEZN2 które są wyposażone w wyjścia zabezpieczone:


Dokumentacja okablowania.
Kable doprowadzone do szafki sterowniczej powinny być oznakowane. Dobrą praktyką oprócz projektu jest prowadzenie dokumentacji wykonawczej:

Wróć do spisu treści